به گزارش روابط عمومی و امور بینالملل سازمان بهزیستی کشور، ۲۲ خرداد روز جهانی منع کار کودک است. در این روز تأکید میشود که هر کودک حق دارد کودک بماند. اما در دورانی که آموزش، امنیت و سلامت باید اولویت نخست برای کودکان باشد هنوز میلیونها کودک در جهان بهجای مدرسه و بازی درگیر کار و محرومیت هستند.
باید توجه داشت که جای کودک در مدرسه است نه در خیابان. کودکی که فرصت آموزش، حمایت، رشد و آرامش را از دست میدهد از بخشی از آینده خود محروم میشود.به همین دلیل، مقابله با کار کودک نیازمند آگاهی عمومی و سیاستگذاری مؤثر است.
کنوانسیون حقوق کودک سازمان ملل، کودکان را محق به آموزش، سلامت و رشد کامل میداند و تصریح دارد که باید از استثمار اقتصادی و هر کاری که برای سلامت یا آموزش آنها مضر است، محافظت شوند.
به بهانه روز جهانی منع کار کودک، سلمان حسینی رئیس اورژانس اجتماعی سازمان بهزیستی کشور در گفتوگو با خبرنگار روابط عمومی سازمان بهزیستی به تشریح عوامل کار کودک و سیاستهای اتخاذ شده برای مقابله با این موضوع پرداخت.
مشروح این گفتوگو را در ادامه میخوانید:
سلمان حسینی رئیس مرکز اورژانس اجتماعی سازمان بهزیستی کشور با تشریح آخرین وضعیت کودکان کار و خیابان تحت پوشش خدمات بهزیستی اظهار کرد: در حال حاضر تعداد کودکان دارای پرونده فعال در مراکز روزانه بیش از ۹ هزار کودک و تعداد کودکان دارای پرونده فعال در مراکز نگهداری موقت بیش از ۳ هزار کودک است.
کودکان کار ۷ تا ۱۵ ساله هستند
وی درباره گروه سنی این کودکان گفت: تجربه میدانی ما نشان میدهد عمده کودکان کار و خیابان در سنین مدرسه، یعنی ۷ تا ۱۵ سال قرار دارند. دورهای که باید صرف تحصیل و رشد سالم شود اما متأسفانه درگیر کار و آسیبهای ناشی از آن میشوند.
رئیس مرکز فوریتهای اجتماعی و اورژانس اجتماعی سازمان بهزیستی کشور با اشاره به فعالیت مراکز تخصصی حمایت از کودکان کار و خیابان افزود: سازمان بهزیستی از سال ۱۳۷۸ به صورت تخصصی وارد این حوزه شده است و در حال حاضر با مشارکت فعال بخش غیردولتی و مؤسسات خیریه متخصص، ۹۰ مرکز ساماندهی و حمایت از کودکان کار و خیابان در سراسر کشور فعالیت میکنند.
حسینی ادامه داد: از این تعداد، ۵۶ مرکز حمایتی آموزشی روزانه، ۱۷ مرکز شبانهروزی دولتی و ۱۷ مرکز شبانهروزی غیردولتی هستند. هدف اصلی این مراکز تمرکز بر توانمندسازی پایدار کودک و خانواده، کاهش آسیبهای اجتماعی، فراهمسازی زمینه تحصیل و مهارتآموزی و در نهایت خروج کامل کودک از چرخه کار است.
تمرکز بیشتر کودکان کار در کلانشهرها و مراکز استانها
وی درباره پراکندگی جغرافیایی کودکان کار و خیابان گفت: یکی از دلایل اصلی بروز پدیده کار کودک، مهاجرت از روستاها و شهرهای کوچک به کلانشهرها به دلیل فقر و بیکاری خانوادههاست. به همین دلیل تمرکز کودکان کار در شهرهای بزرگ و مراکز استانهایی که فرصتهای شغلی کاذب و اقتصاد غیررسمی در آنها بیشتر است، محسوستر است. این شهرها به دلیل جمعیت زیاد و پویایی اقتصادی برای خانوادههای نیازمند جذابیت بیشتری دارند.
رئیس مرکز فوریتهای اجتماعی و اورژانس اجتماعی سازمان بهزیستی کشور درباره علت تداوم حضور کودکان کار در خیابانها با وجود فعالیت مراکز حمایتی اظهار کرد: پاسخ این پرسش در یک جمله خلاصه میشود و آن هم چندبعدی بودن علتها. کار کودک یک معلول است نه علت و تا زمانی که ریشههای اصلی آن وجود داشته باشد این پدیده نیز بازتولید خواهد شد.
وی افزود: بر اساس بررسیها فقر، بیکاری، اعتیاد والدین، بیماری یا فوت سرپرست، بدسرپرستی و همچنین عواملی مانند بازماندگی از تحصیل که خود چرخه فقر را تداوم میبخشد از مهمترین عوامل بروز کار کودک هستند.
حسینی ادامه داد: عوامل اجتماعی و فرهنگی نیز نقش پررنگی دارند بهویژه در برخی خانوادههای اتباع، کار کودک به عنوان یک ضرورت فرهنگی یا اقتصادی پذیرفته شده است. بنابراین مراکز ما در خط مقدم مبارزه با معلول قرار دارند اما حل ریشهای این موضوع نیازمند همکاری سایر دستگاهها بهبود شرایط اقتصادی و تغییرات فرهنگی است.
کمک نقدی مستقیم به کودکان کار چرخه کار کودک را تقویت میکند
حسینی در پایان با بیان اینکه همدلی مردم ایران همواره بزرگترین سرمایه اجتماعی کشور بوده است، گفت: خواهش ما این است که کمکها به شیوهای مؤثر و پایدار صورت گیرد.از کمک نقدی مستقیم به کودکان در خیابانها خودداری شود چون این اقدام هرچند با نیت خیر انجام میشود اما چرخه کار کودک را تقویت کرده و کودک را در معرض آسیبهای مختلف قرار میدهد.
وی افزود: از مردم و خیرین میخواهیم کمکهای مالی و غیرنقدی خود را از طریق مؤسسات معتبر و مراکز تخصصی ارائه کنند. بهترین راه حمایت، پشتیبانی از مراکز تخصصی است که به صورت ریشهای و حرفهای برای توانمندسازی کودکان و خانوادههای آنان تلاش میکنند.
نظر شما